Yukarıdaki videoda Java programlama dilinde sınıf ve nesneler tarafımca ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır, hem teorik bilgi verilmiş hem de geliştirme ortamında bunların uygulaması yapılmıştır, aşağıda ise bu kavramlar ile ilgili derin tanımlar, yapılıp örnekler verilmiştir.
Sınıf Nedir ?
Sınıflar, belirli nesnelerin durum (state) ve davranışlarını (behaviour) açıklayan taslaklar olarak tanımlanabilir. Bura da altı çizili olan durum ve davranış anahtar kelimeleri nesne yönelimli programlamanın en temel kavramlarıdır. Durumlar herhangi bir nesnenin sahip olduğu özelliklerdir, nesnenin o anki durumunu niteleyen veya niceleyen kavramlar olarak değerlendirebiliriz, “insan” adından bir sınıfımız olsaydı bu sınıfın durumları, bu sınıfın herhangi bir aktif eylem yapmadan sahip olduğu nicelikler olurdu örneğin; cinsiyet, yaş, kilo, boy, saç rengi gibi nicelikler herhangi bir insanın aktif bir eylem yapmadan sahip olduğu pasif özellikleridir. Diğer yandan davranışlar ise ilgili sınıf taslağımızdan oluşacak olan örnek nesnelerin (instance objects) yapabileceği aktif davranışlardır, bunlar bir nicelik veya nitelik değil, aktif eylemlerdir “insan” sınıfından örneğimize devam edecek olursak herhangi bir insanın; yemek yemesi, yürümesi, ders çalışması, uyuması gibi eylemler davranışlara örnek olarak verilebilir. Toplamak gerekirse herhangi bir sınıf taslağımızdan oluşacak örnek nesnelerin herhangi bir efor sarfetmeden sahip olduğu nitelik ve niceliklere durum(state), ve aktif olarak sergileyebileceği mümkün eylemler kümesine davranış (behaviour) denir. Biz yazılımızın tasarımını yaparken durum ve davranışı olan her şeyden sınıflar oluşturabiliriz, buda demek oluyor ki gerçek hayattaki her varlıktan bir sınıf türetilebilir çünkü etrafımıza baktığımızda aslında her şeyin belirli bir durum ve davranışa sahip sınıfların örneklerinden meydana gelen nesneler yığını olduğunu görüyoruz.
Nesne Nedir?
Nesneler bir sınıfın durum ve davranışları spesifik olarak tanımlanmış örnekleridir. Değişkenler fonksiyonlar, davranışlar ve veri yapılarının her birisi bünyesinde barındırırlar. Sınıfın sahip olduğu her davranış ve duruma, nesneler de sahiptir çünkü nesneler sınıfların örnekleridir. Her nesne kendi verisini bünyesinde barındırır.
Sınıf ve Nesnelere Neden İhtiyaç Duyulmuştur?
Nesne yönelimli programlama paradigmasının temel yapı taşları şüphesiz sınıf ve nesnelerdir, peki ama zamanında bunlara neden ihtiyaç duyuldu ne gibi gereksinimlerden dolayı sınıf ve nesneleri kullanmaya başladık ve ondan öncesinde ne yapıyorduk? Sınıf ve nesneler nesne yönelimli programlama ortaya çıkmadan önce yazılım geliştirme süreçlerinde çok fazla tekrar olmasından aynı kod bloklarının defalarca kullanılmasının fark edilmesinden olayı ortaya çıkmıştır, ve bize sağladığı en önemli avantaj yeniden kullanılabilirliktir. (re-usability). Oluşturduğumuz sınıflardan istediğimiz kadar benzersiz örnek nesneler oluşturabiliriz ve bu nesnelerin her seferinde davranış ve durumlarını yeniden tanımlamak zorunda kalmayız dolayısıyla DRY (Don’t Repeat Yourself) mantığına da uygun bir geliştirme yapmış oluruz, geçmişte sürekli yeniden tanımlanan davranış ve durumlardan dolayı buna bir çözüm olarak bu kavramlar ortaya çıkmıştır.
Nesne Yönelimli Programlamanın Mantığı Nedir ?
Nesne yönelimli programlamanın arkasındaki temel mantık, tek bir birime (nesne) belirli verileri (state) ve bu verilerin üzerinde işlem yapan fonksiyonları (behaviour) atama işlemidir. Nesne yönelimli programlama yaparken her şey bir nesnedir mantığı vardır, çünkü insanlar böyle düşünür ve insanın düşünme mantığının bir paradigmaya, belirli bir stratejiye dökülmesinin sonucu nesne yönelimli programlama ortaya çıkmıştır. Bu paradigma ile insanın düşünme şekli ile programlama hedeflenmiştir. Bu şekilde programlama yaparken makineler gibi düşünmemize gerek kalmaz gerçek hayatta nasıl düşünüyorsak yazılım tasarımımızı da o şekilde düşünürüz.
Serhat ERDEM 